Behandeling van cardiale sarcoïdose
De behandeling wordt afgestemd op de omvang en activiteit van de cardiale betrokkenheid, de symptomen, het hartritme en de hartfunctie. Beslissingen moeten worden genomen door een cardioloog en een sarcoïdose-specialist.
Immunosuppressieve behandeling
Corticosteroïden zijn meestal de eerstelijnsbehandeling wanneer er sprake is van een actieve ontsteking van de hartspier, een klinisch belangrijke hartritmestoornis of een verminderde hartfunctie. De dosis wordt geleidelijk verlaagd op basis van de symptomen, beeldvormend onderzoek en laboratoriumresultaten. Middelen die het gebruik van steroïden kunnen beperken, zoals methotrexaat, azathioprine of mycofenolaat, kunnen worden toegevoegd wanneer langdurige behandeling nodig is of bijwerkingen optreden.
De reactie op de behandeling wordt gevolgd aan de hand van symptomen, een ECG of Holter-monitoring, echocardiografie, een cardiale MRI of FDG-PET en bloedonderzoeken zoals troponine, BNP en ontstekingsmarkers.
Behandeling van hartritmestoornissen
Mensen met gevaarlijke ventriculaire hartritmestoornissen, een belangrijke geleidingsstoornis of een hoog risico op plotselinge hartdood hebben mogelijk een implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) nodig. Bij een gevorderd hartblok kan een pacemaker nodig zijn. Anti-aritmica en katheterablatie worden door het elektrofysiologisch team overwogen wanneer dat passend is.
Behandeling van hartfalen
De behandeling van hartfalen kan bestaan uit geneesmiddelen die de belasting van het hart verminderen, diuretica bij vochtretentie en een zorgvuldige controle van de bloeddruk. In ernstige gevallen kunnen gespecialiseerde hartfalendiensten nodig zijn.
Follow-up
Cardiale sarcoïdose kan terugkeren. Daarom is langdurige follow-up belangrijk, ook wanneer de symptomen verbeteren. Zoek met spoed medische hulp bij flauwvallen, nieuwe pijn op de borst, ernstige benauwdheid of aanhoudende hartkloppingen. Begin nooit met een behandeling, stop er nooit mee en verander deze nooit zonder medisch advies.
Niet-steroïde immunosuppressiva kunnen een optie zijn bij cardiale sarcoïdose
De behandeling verminderde bij sommige patiënten de behoefte aan corticosteroïden en de activiteit van de letsels
Een Japans onderzoek wijst erop dat niet-steroïde immunosuppressiva een behandelingsoptie kunnen zijn voor mensen met cardiale sarcoïdose die onvoldoende op corticosteroïden reageren of er bijwerkingen van krijgen.
Hoewel deze geneesmiddelen bij sommige patiënten de behoefte aan corticosteroïden en de activiteit van sarcoïdoseletsels verminderden, is meer onderzoek nodig om hun veiligheid en werkzaamheid vast te stellen.
Het onderzoek, “Cardiac sarcoidosis treated with nonsteroidal immunosuppressive therapy”, werd gepubliceerd in IJC Heart & Vasculature.
Het ILLUMINATE-CS-register dat voor het onderzoek werd gebruikt, werd gedeeltelijk ondersteund door een Novartis Pharma Research Grant. Novartis brengt het niet-steroïde immunosuppressivum ciclosporine op de markt onder de namen Sandimmune en Neoral.
Cardiale sarcoïdose ontstaat wanneer granulomen, kleine ophopingen van ontstekingscellen, het hart aantasten en het rondpompen van bloed door het lichaam verstoren. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen en hartfalen.
Corticosteroïden werken niet bij iedere patiënt even goed. Ze kunnen ook ernstige bijwerkingen veroorzaken, zoals gewichtstoename en diabetes, vooral bij hoge doses of langdurig gebruik.
Een andere behandelingsoptie voor cardiale sarcoïdose?
De onderzoekers gebruikten gegevens uit ILLUMINATE-CS (UMIN000034974), een register van mensen met cardiale sarcoïdose in Japan.
Volgens de samenvatting van het onderzoek omvatte het registercohort 512 patiënten, van wie er 426 corticosteroïden en 26 niet-steroïde immunosuppressiva kregen. Patiënten die geen van beide behandelingen kregen of van wie gegevens ontbraken, werden uitgesloten van de analyse.
Redenen voor het gebruik van niet-steroïde immunosuppressiva waren aanhoudende hartontsteking, bijwerkingen van corticosteroïden, ritmestoornissen die in de onderste hartholten ontstaan en atrioventriculair blok, dat de hartslag kan vertragen. Bij twee patiënten verergerde de sarcoïdose buiten het hart.
Van de 26 patiënten die niet-steroïde immunosuppressiva kregen, waren er 13 (50%) man. De gemiddelde leeftijd bij de diagnose was 60,3 jaar. De meest voorkomende eerste verschijnselen waren wandbewegingsstoornissen (42,3%), oftewel veranderingen in de mate waarin de hartspier samentrekt, en atrioventriculair blok (34,6%), waarbij de elektrische signalen die normaal van de bovenste naar de onderste hartholten lopen, worden verstoord of geblokkeerd.
Methotrexaat was het meest gebruikte niet-steroïde immunosuppressivum en werd aan 20 patiënten gegeven. Drie patiënten kregen azathioprine, twee ciclosporine en twee cyclofosfamide. Methotrexaat, azathioprine en cyclofosfamide verminderen niet alleen ontsteking, maar remmen ook de celgroei.
Nadat niet-steroïde immunosuppressiva aan hun behandeling waren toegevoegd, konden 14 patiënten hun dosis corticosteroïden verlagen, wat kan helpen om bijwerkingen te verminderen. Geen enkele patiënt stopte echter met corticosteroïden.
Van de 14 patiënten die vanwege aanhoudende hartontsteking met niet-steroïde immunosuppressiva werden behandeld, vertoonde de helft (50%) een verminderde opname van fluorodeoxyglucose op PET-beelden. Deze afname in opname wijst op minder ontsteking na de behandeling.
De onderzoekers concludeerden dat niet-steroïde immunosuppressieve therapie een optie kan zijn voor patiënten die met alleen corticosteroïden niet stabiel worden of bijwerkingen van corticosteroïden ontwikkelen. Zij benadrukten dat meer onderzoek nodig is om vast te stellen wie er het meeste baat bij kan hebben.
Bronartikel: Sarcoidosis News
Oorspronkelijk onderzoek: Cardiac sarcoidosis treated with nonsteroidal immunosuppressive therapy